Barack Obama over Nelson Mandela

ObamaDe Amerikaanse president Barack Obama werd dinsdag 10 december 2013 met gejuich onthaald bij de herdenkingsdienst voor Nelson Mandela in Johannesburg. Hij werd geïntroduceerd als ‘de zoon van Afrikaanse bodem’. Hieronder de toespraak van President Obama samengevat in zeven uitspraken. Duidelijk zichtbaar is hierbij de klassieke opbouw in drie delen:

(a) Verleden. Het grootste gedeelte van de speech gaat over de levensloop en het karakter van Mandela. (quotes 1 t/m 3)
(b) Heden. Daarna wordt het heel persoonlijk: passen we zijn levenslessen zélf wel toe? (quote 4 en 5)
(c) Toekomst. In het slot doet Obama een persoonlijke oproep aan mensen over de hele wereld (quote 6 en 7)

 

 

1.
‘Het is een eer om hier vandaag met jullie te zijn. Om een uniek leven te vieren. De wereld is dankbaar dat jullie Nelson Mandela met ons hebben gedeeld. Zijn strijd was jullie strijd. Zijn overwinning was jullie overwinning. Jullie vrijheid en democratie vormen zijn gekoesterde nalatenschap.’

2.
‘Mandela leerde ons niet alleen hoe krachtig te handelen, maar ook hoe krachtig ideeën kunnen zijn. De noodzaak om niet alleen aandacht te hebben voor degenen met wie je het eens bent, maar ook voor degenen met wie je het oneens bent. Hij begreep dat ideeën niet konden worden bedwongen door gevangenismuren.’

3.
‘Mandela leerde ons dat ideeën alleen niet genoeg zijn. Ze moeten worden omgevormd tot wetten en instituties. Hij was onverzettelijk waar het zijn principes betrof. Daardoor was hij in staat voorwaardelijke vrijlating uit de gevangenis af te wijzen. Maar – zoals bleek uit de onderhandelingen die hij voerde – hij was niet bang om compromissen te sluiten om een groter doel te bereiken. Omdat hij ook een begaafd politicus was, ontstond er een grondwet die dit land waardig is.’

4.
‘Hij veranderde niet alleen wetten, maar ook harten. Voor de mensen van Zuid-Afrika, en voor alle andere mensen die door hem zijn geïnspireerd, is vandaag terecht een dag van rouw. Maar ook een dag om een heldhaftig leven te vieren. En het moet ons ook aanzetten tot bezinning. We moeten ons afvragen in hoeverre we zijn lessen hebben toegepast in ons eigen leven.’

5.
‘De hedendaagse strijd voor vrijheid is niet zo dramatisch als eerdere, maar is net zo belangrijk. Kinderen gaan nog steeds gebukt onder honger en ziekte, er zijn nog steeds vervallen scholen, mensen zonder toekomstperspectief. Mensen worden nog steeds vervolgd op basis van hun uiterlijk, hun geloof en van wie ze houden. Dat gebeurt vandaag de dag. Dus we moeten ons inzetten voor gerechtigheid.’

6.
‘We zullen nooit meer iemand als Nelson Mandela meemaken. Maar ik heb een boodschap voor de jonge mensen van Zuid-Afrika en jonge mensen overal in de wereld. Je kan je zijn levenswerk eigen maken. Toen ik ruim dertig jaar geleden nog een scholier was leerde ik over Nelson Mandela en de strijd die in dit prachtige land werd gestreden. Daardoor ontwaakte er iets in mij. Het deed me inzien dat ik verantwoordelijkheden heb, ten aanzien van mezelf en anderen. Dat was het begin van een onwaarschijnlijke reis voor mij, waardoor ik vandaag hier terecht ben gekomen.’

7.
‘En tenslotte, Mandela begreep wat de menselijke geest verbindt. Er is een woord in het Zuid-Afrikaans – Ubuntu – (applaus) – een woord dat Mandela’s grootste geschenk omvat: zijn erkenning dat we allemaal met elkaar verbonden op een manier die onzichtbaar is voor het oog; dat er een heelheid onder mensen is; dat we bestaan door de relatie met de ander en door de zorg voor mensen om ons heen.’

 

 De volledige speech in het Engels:

Thank you. Thank you so much.  Thank you.  To Graça Machel and the Mandela family; to President Zuma and members of the government; to heads of states and government, past and present; distinguished guests — it is a singular honor to be with you today, to celebrate a life like no other.  To the people of South Africa — (applause) — people of every race and walk of life — the world thanks you for sharing Nelson Mandela with us.  His struggle was your struggle.  His triumph was your triumph.  Your dignity and your hope found expression in his life.  And your freedom, your democracy is his cherished legacy.

It is hard to eulogize any man — to capture in words not just the facts and the dates that make a life, but the essential truth of a person — their private joys and sorrows; the quiet moments and unique qualities that illuminate someone’s soul.  How much harder to do so for a giant of history, who moved a nation toward justice, and in the process moved billions around the world.

Born during World War I, far from the corridors of power, a boy raised herding cattle and tutored by the elders of his Thembu tribe, Madiba would emerge as the last great liberator of the 20th century.  Like Gandhi, he would lead a resistance movement — a movement that at its start had little prospect for success.  Like Dr. King, he would give potent voice to the claims of the oppressed and the moral necessity of racial justice.  He would endure a brutal imprisonment that began in the time of Kennedy and Khrushchev, and reached the final days of the Cold War.  Emerging from prison, without the force of arms, he would — like Abraham Lincoln — hold his country together when it threatened to break apart.  And like America’s Founding Fathers, he would erect a constitutional order to preserve freedom for future generations — a commitment to democracy and rule of law ratified not only by his election, but by his willingness to step down from power after only one term.

Given the sweep of his life, the scope of his accomplishments, the adoration that he so rightly earned, it’s tempting I think to remember Nelson Mandela as an icon, smiling and serene, detached from the tawdry affairs of lesser men.  But Madiba himself strongly resisted such a lifeless portrait.  (Applause.)  Instead, Madiba insisted on sharing with us his doubts and his fears; his miscalculations along with his victories.  “I am not a saint,” he said, “unless you think of a saint as a sinner who keeps on trying.”

It was precisely because he could admit to imperfection — because he could be so full of good humor, even mischief, despite the heavy burdens he carried — that we loved him so.  He was not a bust made of marble; he was a man of flesh and blood — a son and a husband, a father and a friend.  And that’s why we learned so much from him, and that’s why we can learn from him still.  For nothing he achieved was inevitable.  In the arc of his life, we see a man who earned his place in history through struggle and shrewdness, and persistence and faith.  He tells us what is possible not just in the pages of history books, but in our own lives as well.

Mandela showed us the power of action; of taking risks on behalf of our ideals.  Perhaps Madiba was right that he inherited, “a proud rebelliousness, a stubborn sense of fairness” from his father.  And we know he shared with millions of black and colored South Africans the anger born of, “a thousand slights, a thousand indignities, a thousand unremembered moments…a desire to fight the system that imprisoned my people,” he said.

But like other early giants of the ANC — the Sisulus and Tambos — Madiba disciplined his anger and channeled his desire to fight into organization, and platforms, and strategies for action, so men and women could stand up for their God-given dignity.  Moreover, he accepted the consequences of his actions, knowing that standing up to powerful interests and injustice carries a price.  “I have fought against white domination and I have fought against black domination.  I’ve cherished the ideal of a democratic and free society in which all persons live together in harmony and [with] equal opportunities.  It is an ideal which I hope to live for and to achieve.  But if needs be, it is an ideal for which I am prepared to die.”  (Applause.)

Mandela taught us the power of action, but he also taught us the power of ideas; the importance of reason and arguments; the need to study not only those who you agree with, but also those who you don’t agree with.  He understood that ideas cannot be contained by prison walls, or extinguished by a sniper’s bullet.  He turned his trial into an indictment of apartheid because of his eloquence and his passion, but also because of his training as an advocate.  He used decades in prison to sharpen his arguments, but also to spread his thirst for knowledge to others in the movement.  And he learned the language and the customs of his oppressor so that one day he might better convey to them how their own freedom depend upon his.  (Applause.)

Mandela demonstrated that action and ideas are not enough.  No matter how right, they must be chiseled into law and institutions.  He was practical, testing his beliefs against the hard surface of circumstance and history.  On core principles he was unyielding, which is why he could rebuff offers of unconditional release, reminding the Apartheid regime that “prisoners cannot enter into contracts.”

But as he showed in painstaking negotiations to transfer power and draft new laws, he was not afraid to compromise for the sake of a larger goal.  And because he was not only a leader of a movement but a skillful politician, the Constitution that emerged was worthy of this multiracial democracy, true to his vision of laws that protect minority as well as majority rights, and the precious freedoms of every South African.

And finally, Mandela understood the ties that bind the human spirit.  There is a word in South Africa — Ubuntu — (applause) — a word that captures Mandela’s greatest gift:  his recognition that we are all bound together in ways that are invisible to the eye; that there is a oneness to humanity; that we achieve ourselves by sharing ourselves with others, and caring for those around us.